BİLGİSAYAR KULLANMAKLA YAŞANAN SORUNLAR, ÖNERİLER


Bilgisayar kullanarak masa başında çalışanlarda, meslek hastalığı olarak ilk sırada kas-iskelet sistemi sorunları yer almaktadır. En sık boyun, sırt ve bel gibi omurga ağrıları, omuz, dirsek ve el bileği gibi eklem ağrıları, kollarda ve ellerde uyuşma, güçsüzlük, hareket kısıtlanması gibi şikayetler görülür.

Göz sorunları (gözlerde yanma, batma, kuru göz vb), yorgunluk, halsizlik, baş ağrısı ve ruhsal sıkıntılar eşlik edebilir. Sağlık sorunları, hafif rahatsızlık hissinden sakatlığa ve neredeyse hiç geçmeyen ağrıya kadar çeşitli şiddetlerde yaşanabilir.

Ofis çalışanlarının kas-iskelet sistemi ile ilgili yapılan bilimsel çalışmalar; iş istasyonu (masa, ekran, oturma koltuğu, klavye vb), bilgisayar kullanma süresi, mola/dinlenme süre ve sıklığı, oturma şekli/pozisyonlar, iş yükü, iş memnuniyeti ve fiziksel ortamın (aydınlatma, ısı, nem vb) sağlığı etkilediğini göstermektedir. Bilgisayar kullanım süresi arttıkça sağlık sorunları ve ağrı şikayeti artmaktadır. Ağrının en önemli nedeni iş yükü ve iş ortamıdır, en olumsuz etki uzun süreli ve uygun olmayan şekilde oturarak gelişmektedir. Sağlık sorunlarını azaltmak için en önemli adım: iş istasyonlarının kişiye/kullanıcıya göre ayarlanabilir olması, dinlenme sürelerinin planlanmasıdır.

Ofis çalışanlarının sağlık sorunları arttıkça iş memnuniyeti ve iş verimliliği azalmakta, kişiye, işyerine ve topluma maddi ve manevi etkiler yansımaktadır. Çağımızda bilgisayara “bağımlı” yaşantının olumlu ve olumsuz etkileri ile tüm dünyada, bilgisayar kullanıcıları için cihaz ve malzeme tasarımları gelişmekte, bilimsel araştırmalar ve yasal düzenlemeler artmakta, işyerleri ergonomik önlemlere daha fazla önem vermektedir.

Bilgisayar Kullananlarda En Sık Görülen Mesleki Kas-İskelet Hastalıkları:


• Boyun ve bel ağrısı, kas zorlanması, fıtık


• El bileğinde sinir sıkışması (karpal tünel sendromu)


• Omuz, dirsek, el bileği ve baş parmakta yumuşak doku sorunları (eklem ağrısı, omuz tutulması, tendinit, tenisçi dirseği vb)


Ne Zaman Doktora Başvurmalı:

Ağrı ve diğer yakınmalar birkaç günde istirahat ile iyileşmiyorsa, tekrarlıyorsa, uyuşma, güçsüzlük varsa doktora başvurmalıdır.

Tedavi:

Korunma her zaman daha önemlidir!

Bilgisayar kullanımına bağlı sorunları öncelikle işyeri hekimleri değerlendirmeli, gerektiğinde uzmanlara yönlendirmelidir. Şikayetin veya hastalığın meslek ile ilişkisi tanımlanmalıdır.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon uzman hekimleri, kas-iskelet sistemi sorunlarını değerlendirir ve tedavi eder. Tedavide ortamın ve çalışma şeklinin düzeltilmesi, istirahat, ilaçlar, fizyoterapi, eklem koryucu ve dinlendirici tıbbi malzemeler gibi birçok uygulama yer alır. Egzersiz önerileri, korunma ve tedavi döneminde farklı özellikler gösterir. Cerrahi tedavi nadiren gerekebilir.

BİLGİSAYAR KULLANANLARA ÖNERİLER:

Çalışma Masası: Masa yüksekliği kişiye göre ayarlanabilir olmalıdır (ortalama 70 cm. yükseklik önerilmektedir). Masa altında bacaklar rahat hareket ettirilebilmeli, gerektiğinde tam uzatılabilmelidir. Sandalye-İş Koltuğu: Kişiye göre ayarlanabilir ve dengeli olmalı, bel desteği sağlamalıdır. Önerilen sandalye yüksekliği 35-50 cm. arasındadır. Oturma yeri/oturak açısı istendiğinde hafif arttırılabilmeli, kişi oturduğunda diz arkasında birkaç parmak girebilecek boşluk olmalı, kolluk ve sırtlık vücuda rahatsız edici basınç oluşturmamalıdır. Koltuk sırtlığı açılı/kavisli olup bel desteği sağlamalı, dik oturan kişinin bel boşluğunu doldurabilmelidir. Koltuk bel desteği sağlamıyorsa özel üretilen yastıklar kullanılabilir. Bu yastıklar; koltuk ile kişinin bel oyuntusu arasındaki boşluğu doldurabilmeli, yeni rahatsızlık oluşturmamalıdır. Koltuk ayaklarında rahat kayan tekerlekler olmalıdır.

Bilgisayar: Monitör-ekran çalışanın tam karşısında yer almalıdır. Ekranın üst kenarı kullanıcının rahatlıkla karşıya baktığı göz bakış hizasında olmalıdır. Klavye ve mouse/fare aynı düzlemde olmalıdır. Ekran uzaklığı için bir kol boyu önerilmektedir. Klavye tuşları rahat kullanılabilmeli, bastırmak için güç-sertlik gerekmemelidir.

Çalışma pozisyonu-oturma şekli: Kişinin en rahat ettiği, en az yorulduğu pozisyon olmalıdır. Genellikle hafif geriye yaslanma önerilmektedir. El ve el bilekleri klavye ve mouse kullanırken rahat ve doğal pozisyonda olabilmeli, el bileği düz durabilmelidir. El bilekleri masa kenarına yaslanır şekilde çalışılmamalı, yeterli masa alanı olmalıdır. Kullanıcı, dirseklerine rahat yaslanabilmelidir. Ayaklar istirahat edebilmeli, istendiğinde hafif açı ile yükselen ayak desteklerine kaldırılabilmelidir.

İş istasyonunda kullanılacak tüm cihaz ve malzemeler, rahatlıkla uzanılabilecek uzaklıklara yerleştirilmelidir.

İstirahat – mola: Bilgisayar kullanırken 20-30 saniyelik kısa molalar olumlu etkiler yaratmaktadır. Çalışma süresi uzadıkça, her 1 saatte mola verip ayağa kalkmalıdır. 2 saat çalışma sonrası “bir çay içecek kadar” uzun mola verilmelidir. Yorgunluk hissi olduğunda mutlaka pozisyon değiştirilmeli, ayağa kalkılmalıdır. Germe egzersizleri veya yürüyüş yapılmalıdır.

Diğer öneriler:

- İş planlaması yaparken mümkünse pozisyonlarınızı çeşitlendiriniz, oturarak ve ayakta yaptığınız işlerinizi harmanlayınız.

- İş arkadaşlarınızla elektronik ileti ile haberleşme yerine yürüyüp yanına giderek ilişki kurunuz.

- Telefon konuşmaları sırasında ayağa kalkarak pozisyon çeşitlendiriniz.

- Telefonu, kulak ve omuz arasına sıkıştırarak kullanma yöntemine başvurmayınız.

- Gözlerinizi korumak için ekrana bakmaya ara veriniz, uzağa bakarak dinlendiriniz. ( 20 dakikaya bir, 20 saniye, 6 metre kadar uzağa bakmak gibi)

- İlginizi dağıtmak, dinlenmek veya eğlenmek için bilgisayar kullanmak dışında seçenekleri tercih ediniz.

- İş yerinde ergonomik iyileştirme ve eğitim talep ediniz.


EGZERSİZ ÖNERİLERİ:

Egzersiz planlanırken genel sağlık durumu dikkate alınmalıdır. Egzersiz, tüm vücut sağlığı için planlanmalı, bilgisayar kullanıcıları için öneriler bu programa eklenmelidir. Egzersizin etkileri gözlenmeli, gerektiğinde değiştirilmelidir. Egzersize başlamadan ağrı, halsizlik gibi şikayetler veya bilinen bir hastalık varsa (kalp hastalığı, şeker hastalığı, hipertansiyon, bel fıtığı, eklem hastalığı vb.) hekime danışılmalı, egzersiz ile ilgili öneri, sınırlama ve yasaklar belirlenmelidir.


1- Ofiste yapılabilecek egzersizler:

-her molada yürümek

-germe egzersizleri: boyun ve kol hareketleri kolaylıkla yapılabilir, bel ve bacak için uygun ortam gerekebilir, 3-5 tekrar yeterli olabilir, sakin ve yumuşak hareketlerle yapılmalı, ağrıya yol açmamalıdır.

2- Ofis dışı egzersizler:

Bilgisayar kullananlar günün önemli bir kısmında oturdukları için iş dışında aktif bir yaşam tercih etmelidir. Tüm egzersiz ve spor türleri denenebilir. Kişinin egzersiz programını sevmesi, mutlu olması ve ağrının tetiklenmemesi önemlidir. Egzersiz programı yavaş, hafif başlamalı, kademeli artış yapılmalı, program yorgun günde hafifletilmeli, esnek uygulanmalıdır. Haftada 3-5 gün, 30-60 dk. egzersiz önerilmektedir, sadece haftasonu yoğun ve uzun programlardan kaçınmalıdır, istendiğinde gün içi kısa bölümler halinde yapılabilir. Vücudun sinyallerini dinlemek gerekir: ağrı, nefes nefese kalmak, sersemlik, yorgunluk hissi olduğunda mola verilmeli veya durulmalıdır. Şikayetler tekrarlarsa programa ara verip hekime başvurulmalıdır.

Tüm programlarda ısınma ve soğuma kurallarına uyulmalı, egzersiz programında; kuvvetlendirme beraberinde gevşeme ve esneklik özellikleri mutlaka olmalıdır. Tercih edilen programın hem yararları hem de muhtemel zararlarını bilmek faydalıdır. En sık yürüyüş, yüzme, germe egzersizleri önerilmektedir. Fitness, aerobik egzersiz, yoga, pilates veya dans gibi programlar seçilebilir. Tüm programların ortak, farklı, bazen vücudu zorlayan yönleri vardır. Bilgisayar kullanarak çok yıpranan kas ve eklem bağlarını zorlayan egzersiz ve sporlardan uzak durulmalı veya yoğun yapılmamalıdır. Egzersiz programları değiştirilebilir, çeşitlendirilebilir.


Comments

Loading...

Author

Author's Posts

OSTEOPOROSIS

What is osteoporosis? Osteoporosis is a disease characterized by low bone mass, ...

read more...

COMPUTER RELATED DISORDERS, RECOMENDATIONS

Musculoskeletal disorders are the most common work related/occupational diseases...

read more...

Pets and Our Health: Our Friends and Us

Our friendship and “work” relations with animals root back to thousands of years...

read more...

DO "BACK and NECK PAINS" WARN US? CAN IT BE A GOOD THING TO FEEL"PAIN"?

Yes! Many diseases can improve, can start simple and become complicated, even ca...

read more...

Related Articles